Dr. Arie van der Stoep, linguïst maar binnen het dammen beter bekend als Internationaal Grootmeester in het componeren van damproblemen, en groot kenner van de historie van het dammen (waarover hij menig boek heeft geschreven en waarop hij ook gepromoveerd is) heeft een van zijn levenswerken beschreven in het boek: Alle typezetjes.

In dat boek worden alle belangrijke typezetjes van de afgelopen eeuwen dat er op het honderd velden bord gedamd wordt beschreven. Niet alleen in de vorm van problemen (composities, historische partijfragmenten), maar ook waar de naamgeving van elk typezetje vandaan komt, de historie van elk typezetje, en wie ervoor verantwoordelijk is. Tevens in welke variaties de typezet als zodanig wordt erkend, waarbij Arie van der Stoep meestal een voorkeur laat doorschemeren. Want daar wringt de schoen, aangezien het soms een Babylonische spraakverwarring aan het worden is op dat vlak.

Het is om die reden dat ik dit gedegen boek als basis gekozen heb om te proberen te bezien welke typezetjes ook in de praktijk zijn voorgekomen. Daarnaast, en daar heeft het boek al een aanzet toe gegeven, wil ik komen tot een indeling. Van elke typezetje zal beschreven worden aan welke kenmerken die moet voldoen alvorens je de naam van dat typezetje mag toekennen aan de slagzet. Dat is hard nodig, aangezien er veel meningen zijn wanneer er over specifieke typezetjes gesproken mag worden. Voor elke sport of wetenschap geldt dat iedereen die serieus bezig is met zijn vak of hobby dezelfde taal moet spreken, dus ook als het gaat over slagzetten op het dambord die onder een typezetje geschaard mogen worden.

Bij het kiezen van de namen heb ik me zoveel mogelijk gehouden aan de door Arie van der Stoep bepaalde naamgeving. Zo zijn er door damredacteuren in het verleden fouten gemaakt, waardoor typezetjes niet hun oorspronkelijke namen behielden. Zoveel mogelijk zal vastgehouden worden aan de oorspronkelijke namen. Bij sommige typezetjes, zoals de bomzet, zullen bepaalde kenmerkende finesses benoemd en uitgelegd worden. Die zullen dan ook gelabeld worden als finesse met een naam binnen dat typezetje.

Ik hoop dat dit een krachtige aanzet mag worden tot het officieel vastleggen van de kenmerken van elke typezetje, tevens ook een eindige lijst van vastgestelde namen, waarbij er ook afscheid genomen moet worden van naamgevingen waarvoor niet gekozen is.

Alleen typezetjes die ook in de praktijk voorkomen (tenminste tweemaal) komen er op. Er zal in ieder geval één nieuw typezetje geplaatst worden die nog niet bestond. Het zetje van Scheeres.

Het boek ‘Alle typezetjes’ kan hier besteld worden: http://www.damboeken.nl/index1.html

NB: Heeft u zelf een praktijkvoorbeeld uit toernooi- of turbodambase, en die nog niet is opgenomen in deze rubriek, mail mij die via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. dan zorg ik dat die na beoordeeld te zijn  en goedgekeurd erop komt. Als voorwaarde geldt dat die nog niet in die setting op de site staat en voldoet aan de kenmerken voor dat typezetje. Ook moet die geregistreerd zijn bij één van de twee damdatabases: toernooi- of turbodambase, zodat bekend is waar en wanneer.

Harry Zandvliet, Voorburg, 13 november 2019

Coup:

l'Africain (Afrikaanse slagzet of Afrikaanse plakker) (Gewijzigd op 23nov2019)

L'Auiguille (Zetje van de juiste richting. Spelsysteem: Klassiek, voorpost 22 (Voordeel)  (Gewijzigd op 23nov2019))

De l'Armoire  (Kastzet. Slotmotief) (Gewijzigd op 23nov2019)

Arnoux (Zetje van. Spelsysteem: Klassiek(Gewijzigd op 23nov2019)

Artuphel (Zetje van. Spelsysteem: Kettingstelling) (Nieuw op 23nov2019)

D'Assommoir (Verrassingslag) (Nieuw op 1 december 2019)

De l'Atout-double (Dubbele troefzet. Spelsysteem:Klassiek, voorpost 22 (Voordeel)) (Nieuw op 1 december 2019)

Beauregard (zetje van. Spelsysteem: Roozenburg) (Binnenkort te zien) (Leerzaam voor de Roozenburg spelers!)

De barrage (Versperringszet (Karakteristieker dan de andere naam: D'Arrêt (belemmeringszet) kan beter geschrapt wordt),  (Nieuw op 23nov2019))

Normand (Normandische slag, ook wel coup Raphaël genoemd, ook door hem uitgevoerd in een partij). Omdat dit typezetje teveel verschilt met de hedendaagse Raphaël, ook al wordt die ook wel genomen met schijf 48, heb ik besloten er een aparte combinatie van te maken, i.p.v. onder te brengen onder een finesse van Raphaël.

Raphaël (Zetje van. Spelsysteem: Klassiek) (Orthodoxe variant) (Binnenkort te zien)

Raphaël {Finesse Baeke}   (Afgekeurd, Baeke ga dezelfde naam aan een zetje die geen Raphaël is, waarschijnlijk niet op de hoogte dat die naam al in gebruik was)

Raphaël {Finesse Beets}

Raphaël {Finesse Hollandais} (Hieronder valt ook het zetje die bekend staat als 'De Caméléonslag', laatstgenoemde verdwijnt als naam)

Scheeres (Zetje van, Spelsysteem: Klassiek, Kerkhofaanval)  Harry Zandvliet over Piet Scheeres en zijn zetje (hier), Ton Sijbrands over het zetje (hier), interview Piet met Fred Ivens (hier)